barmigardim

هنرهفتم-دانستنيها

هنر هفتم / جان فورد ( John ford )

ركورد او در كسب چهار جایزه‌ اسكار بهترین كارگردانی ( ۱۹۳۵براي «خبرچین»، ۱۹۴۰ برای «خوشه‌های خشم‌»‌، در سال ۱۹۴۱ برای «دره من چه سرسبز بود» و در سال ۱۹۵۲ برای «مرد آرام») همچنان دست‌نیافتنی است. (پس از او«فرانك ‌كاپرا» و «ویلیام وایلر» هركدام باسه‌بار در رده دوم جاي دارند.)

 سبك او در كارگرداني بسیار خاص بود؛ به‌طوريكه «اینگمار برگمان» و «ارسن ولز» از او به‌عنوان یكی از بزرگ‌ترین كارگردانان تاریخ سینما نام می‌بردند.او در سال 1914 در سن بیست سالگی به دنبال برادر بزرگترش به (کالیفرنیا) هالیوود رفت. برادرش توانسته بود به عنوان بازیگر و کارگردان ، قراردادی با كمپاني یونیورسال  ببندد. و برادرش نيز به عنوان دستیار تهیه کاری برای او دست و پا کرد.
جان فوردبازیگری را در سن ۲۰ سالگی با حضور در فیلم «تولد یك ملت» آغاز كرد، اما دوران بازیگری‌اش چندان ‌طول نكشید و در سال ۱۹۱۷ بود كه اولین فیلم خود را در مقام كارگردان بانام «گردباد» ساخت.  فورد از 1917 تا 1921 با نام جک فورد به استخدام یونیورسال در امد.. در 1922 به کمپانی فاکس پیوست. وي همچنين در دهه‌ ۲۰ به سمت رییس انجمن كارگردانان آمریكا منصوب شد. از میان بازیگران هالیوود،«جان وین» ركوردار بازی در فیلم‌های «فورد» است. او در ۲۴ فیلم به كارگردانی «فورد» نقش‌آفرینی داشت كه از معروف‌ترین آنها می‌توان به «دلیجان» (۱۹۳۹)، «دختری با روبان زرد» (۱۹۴۹)، «جویندگان» (۱۹۵۶) و «بال‌های عقاب‌ها» (۱۹۵۷) اشاره كرد.
محبوب‌ترین لوكیشن‌ «فورد» برای ساخت فیلم‌هایش، دره «مانیومنت» در جنوب ایالت یوتا بود. او به سخت‌گیری شدید با بازیگران فیلم‌هایش و تمسخر و فریاد برسر آنان شهرت داشت. تا جاییكه «جان وین» را «احمق بزرگ» صدا می‌زد و به گفته‌ «هنری فوندا»، تنها كسی بود كه می‌توانست «جان وین» را به گریه بیندازد.با این حال بسیاری از بازیگرانی كه سابقه كار با «فورد» را داشته‌اند، اذعان كرده‌اند كه شخصیت محكم و جدی او، بهترین بازی را از آنها گرفته است. او در طول جنگ دوم جهانی به‌عنوان فرمانده‌ در نیروی دریایی ایالات متحده خدمت كرد. در این زمان، «جان فورد» دو فیلم مستند برای نیروی دریایی آمریكا ساخت و توانست برای فیلم مستند «جنگ میانه‌راه» (۱۹۴۲) و فیلم تبلیغاتی «هفتم دسامبر» (۱۹۴۳) دو جایزه‌ اسكار به‌دست آورد.
جان فورد با ساخت فیلم اسب آهنین در سال 1924 به عنوان کارگردانی صاحب سبک معرفی شد. اسب آهنین فیلمی حماسی درباره بنای نخستین خط سراسری آهن در آمریکا بود که با استقبال عظیمی رو به رو شد. به دنبال شکست وسترن بعدی اش ، سه مرد خبیث در سال 1926 سیزده سال این ژانر را کنار گذاشت. با ورود صدا به سینما فورد نیز به ساخت فیلم های ناطق روی آورد. مهم ترین فیلمی که فورد در آغاز دوره ناطق ساخت مردان بی زن  نام داشت. فورد این فیلم را در 1930 ساخت. این فیلم درامی مربوط به یک زیر دریایی است که در آن یک نفر باید کشته شود تا بقیه بتوانند زنده بمانند. فورد برای این فیلم از یک زیردریایی استفاده کرد و علاوه بر نوآوری های دیگر ، دوربینش را در یک محفظه شیشه ای به زیر آب برد تا از آنجا مستقیما فیلم برداری کند. این فیلم همچنین سرآغاز همکاری فورد با دادلی نیکولز ، فیلم نامه نویس و جوزف اگوست ، فیلم بردار بود که همکاری مشترکشان ادامه یافت و در چند فیلم موفق ثمر داد. فورد در اویل دهه 1930 چندین فیلم کمدی و حادثه ای ساخت که از آن جمله می توان به فیلم های ارو اسمیت در سال 1931 ، پست هوایی در سال 1932 و محافظ گمشده در سال 1934 اشاره کرد.
فورد هنگامی از جانب منتقدان مورد تحسین قرار گرفت و به عنوان یکی از چهره های شاخص سینما شناخته شد که فیلم خبرچین را در سال 1935 ساخت. این فیلم اقتباسی از یک رمان بود که فورد آن را با هزینه ای کم و در مدت زمانی کوتاه ساخت. فیلم نامه فیلم را دادلی نیکولز نوشت و فیلم برداری آن را نیز جان اگوست بر عهده داشت.

خبر چین فیلمی درباره مردی نادان است که در جریان انقلاب ایرلند یاران خود در ارتش را به خاطر پول لو می دهد و سپس دچار عذاب وجدان می شود ، اما سرانجام توسط ارتش انقلابی ایرلند محاکمه و اعدام می شود. این فیلم در آن سال افتخارات بسیاری به دست آورد. از جمله این که جایزه هیئت منتقدان نیویورک را به عنوان بهترین فیلم سال ، اسکار بهترین کارگردانی ، اسکار بهترین بازیگر مرد ، اسکار بهترین فیلم نامه و اسکار بهترین موسیقی فیلم را به دست آورد.

پس از موفقیت خبرچین ، فورد به فیلم هایی روی آورد که محتوای اجتماعی و تاریخی بیشتری داشته باشند ، فیلم هایی مانند زندانی شارک آیلند در سال 1936 که به داستان واقعی دکتری می پرداخت که متهم به قتل لینکلن می شود ، ماری اسکاتلند  در سال 1936 که تراژدی سیاسی هوشمندانه ای بود ، همچنین فیلمی اقتباسی به نام خیش و ستارگان که داستان گروه کوچکی از ارتشی های انقلابی ایرلند بود که پایگاه انگلیسی ها را برای بیست و چهار ساعت محاصره می کنند ( این فیلم هم در سال 1936 ساخته شد ). نامعمول ترین و در عین حال پرفروش ترین فیلم فورد در این دوره فیلم گردباد بود که در سال 1937 ساخت. این فیلم به زندانی شدن بی رحمانه جزیره نشینان دریای جنوب به دست فرمانداری اروپایی و ظالم می پرداخت و با یک صحنه طوفان گرمسیری به پایان می رسید.

جان فورد در گرده همایی انجمن کارگردان های آمریکا با یک جمله کوتاه خود را به سادگی معرفی کرد: نام من جان فورد است . من وسترن مي سازم.
اما کارنامه هنری فورد نشان می دهد او بسیار بیش از یک وسترن ساز معمولی بوده ، فیلم سازی که جایگاهی خاص را در تاریخ سینما به خود اختصاص داده.«فورد» در سال ۱۹۵۵ جایزه‌ ویژه‌ دستاورد سینمایی را از جوایز گلدن كلوب به‌دست آورد. در سال ۱۹۴۸ برای فیلم «كلمنتاین عزیزم» جایزه‌ ربان نقره‌ای انجمن ملی روزنامه‌نگاران فیلم ایتالیا را كسب كرد. او دوبار سابقه‌ كسب جایزه‌ از جشنواره‌ لوكارنو جمهوری چك را دارد. اول در جایزه‌ بهترین كارگردانی در سال ۱۹۴۸ برای «چهل آپاچی» و دوم درسال ۱۹۵۰ برای فیلم «وقتی ویلی به خانه برمی‌گردد». وی در سال ۱۹۷۱ جایزه‌ افتخاری شیر طلایی جشنواره ونیز را كسب كرد و در سال ۱۹۵۲ برای فیلم «مرد آرام» جایزه‌ بین‌المللی این جشنواره را به‌دست آورد.از معروف‌ترین ساخته‌های«فورد» می‌توان از «مردی كه لیبرتی والانس را كشت»، «ریو گرانده»، «اسب آهنین»، «آقای لینكلن جوان»، «آنها بی‌ارزش بودند»، «فراری»، «كاروان‌سالار»، «دو سوار» و «پاییز قبیله شایان» نام برد.

. در سال ۱۹۷۳،«ریچارد نیكسون»، رییس‌جمهور وقت آمریكا مدال آزادی ریاست‌جمهوری را به «فورد» اعطا كرد و در همان سال، انجمن فیلم آمریكا اولین جایزه‌ دستاورد سینمایی خود را به او اختصاص داد . فورد در طول دوران كاري خود كارگرداني 145 فيلم را بر عهده داشت و پیشگام فیلم‌برداری فضای خارج از استودیو و نماهای بسیار باز بود كه در آن شخصیت‌های فیلم در یك محیط طبیعی بسیار بزرگ قرار می‌گرفتند. او الهام‌بخش كارگردانان بزرگ سینما چون «جورج لوكاس»،«مارتین اسكورسیزی»، «آكیرا كوروساوا»، «استیون اسپیلبرگ»، «كلینت ایست‌وود»، «ویم وندرس»، «دیوید لین»، «پیتر بوگدایوویچ» و «كوئنتین تارانتینو» بوده است.

«جان فورد» روز ۳۱ اوت ۱۹۷۳ بر اثر سرطان معده در سن‌ ۷۹ سالگی در كالیفرنیا درگذشت. 

+ نوشته شده در  سه شنبه یکم بهمن 1387ساعت 11:31  توسط reiko  |